نگرانی آگاهان صحی از مرگ‌و‌میر موارد مشکوک به کرونا

نگاه نو_ هرات آرام‌آرام به جولانگاه ویروس کرونا در کشور تبدیل شده است. ثبت بیش از ۲۵۰ مورد مثبت و جان‌باختن چهار مبتلا به ویروس کرونا در این ولایت/استان، نگرانی مسوولان و مردم را در حالی بیش‌تر کرده که آگاهان صحی از افزایش چند برابری مرگ‌و‌میر موارد مشکوک به کرونا طی روزهای آینده در این ولایت هشدار می‌دهند. به باور آگاهان، پرونده پزشکی افرادی که در روزهای اخیر و روزهای آینده با داشتن بیماری زمینه‌ای جان می‌دهند، باید به عنوان نمونه مشکوک کرونا به بررسی گرفته شود. به باور آنان، رفت‌و‌آمد نزدیکان آنان باید زیر کنترل جدی کارمندان صحی قرار گیرد تا به ناقلان خاموش در جامعه تبدیل نشوند. با این حال اما شکایت‌ها از نبود همکاری لازم بین اداره‌های دولتی مرتبط با ویروس کرونا و مردم سبب شده که نگرانی آگاهان از روزهای آینده این ولایت روز‌به‌روز افزایش یابد.

مرگ‌و‌میر چهار برابر بیش‌تر
آمار رسمی نشان می‌دهد که از نخستین روز ثبت اولین مورد مثبت ویروس کرونا در هرات تا کنون بیش از ۲۵۰ مورد مثبت ویروس کرونا در این ولایت به ثبت رسیده که از این میان ۱۳ مورد بهبود یافته و چهار مورد فوت کرده‌اند. بر پایه همین آمار، بیش از ۴۲۰ مورد تایید شده ویروس کرونا در افغانستان وجود دارد که از این میان ۳۸۷ مورد فعال، ۲۶ مورد بهبود و ۱۰ مورد فوتی گزارش شده است.

با این وصف اما شماری از آگاهان صحی به این باور اند که تعداد مرگ‌و‌میر ناشی از کرونا در هرات چند برابر بیش‌تر از آماری است که ریاست صحت عامه به رسانه‌ها می‌دهد.

دکتر نثار‌احمد مصدق، رییس اتحادیه دکتران/پزشکان هرات، در گفت‌وگو با خبرگزاری، به این نظر است که روزانه چندین نفر به دلیل بیماری کرونا در هرات و ولسوالی‌های آن جان می‌بازند، اما ریاست صحت عامه/بهداشت و کادر پزشکی هرات توان بررسی همه‌ی موارد را ندارد. او ادعا می‌کند که موارد فوتی کرونا در هرات حداقل چهار برابر بیش‌تر از میزان گزارش مرگ‌و‌میر این بیماری است.

او با اشاره به برگشتن هزاران مهاجر افغان از ایران و «روند ناکارای» رسیده‌گی به آنان، می‌گوید همین قضیه سبب گسترش ویروس کرونا در این ولایت شده است. او با اشاره به ابتلای نزدیک به ۲۰ داکتر و کارمند صحی هرات به ویروس کرونا، هشدار می‌دهد که چند روز بعد عمق فاجعه در هرات بیش‌تر می‌شود.

آقای مصدق می‌گوید که در برخی قبرستان‌ها حتا بدون مجوز رسمی ریاست صحت عامه اجازه دفن جنازه‌ها به مردم داده نمی‌شود. وی اضافه می‌کند که ریاست صحت عامه هرات به تنهایی توان رسیده‌گی به همه‌ی این امور را ندارد. او به این باور است که جامعه طبی هرات در سردرگمی قرار گرفته است.

آقای مصدق با انتقاد از مرکز کشور، می‌افزاید که شفاخانه یک‌صد بستر کرونا با آن‌که آماده بهره‌برداری است، اما هنوز تجهیز نشده است. به گفته وی، وزارت صحت عامه بنا بر دلایل نامعلوم، شفافیت کاری را در حوزه مبارزه با کرونا ایجاد نکرده است. به گفته وی اگر شفافیت لازم به میان آید، اجازه دست‌برد و سوءاستفاده از منابع مالی به گروه‌هایی که در مبارزه با کرونا مافیایی عمل می‌کنند، داده نمی‌شود.

نگرانی شورای ولایتی/شهر
دکتر مهدی حدید، عضو شورای ولایتی هرات و از صاحب‌نظران جامعه طبی این ولایت، به این باور است که مرگ‌و‌میرهای ناشی از کرونا نسبت به آماری که از طرف وزارت صحت عامه کشور اعلام می‌شود، به مراتب بیش‌تر است. آقای حدید با اشاره به تاثیر کرونا بر افرادی که بیماری‌های زمینه‌ای دارند، می‌گوید در شرایط کنونی تمام افرادی که با بیماری‌های زمینه‌ای از بین می‌روند، باید به عنوان موارد مشکوک بررسی شوند.

او می‌گوید که اگر سیستم بررسی کامل و کافی برای رسیده‌گی به مردم وجود می‌داشت، این مشکل زودتر شناسایی می‌شد. به گفته وی، برای درک بهتر وضعیت، باید در همکاری با مردم، پرونده افرادی که در روزهای اخیر فوت شده و یا از این به بعد فوت می‌شوند، زیر ذره‌بین نهادهای صحی برود تا از این درک، مرگ موارد مشکوک به کرونا از بقیه موارد مرگ‌و‌میر تفکیک شود. او تاکید می‌کند که پس از تشخیص مثبت بودن فردی که با ویروس کرونا از بین رفته، تمام افراد خانواده و کسانی که با وی در ارتباط بوده‌اند، به طور اجباری باید قرنطین شده و از تماس با افراد دیگر دور نگهداشته شوند. به گفته وی، اگر این مراحل مورد نیاز انجام نگیرد، آرام‌آرام ویروس کرونا به جامعه بیش‌تر گسترش پیدا کرده و در روزهای آینده میزان موارد مرگ‌و‌میر مردم به طور سرسام‌آور افزایش خواهد یافت.

آقای حدید هم‌چنان با اشاره به کمبود مواد مورد نیاز برای تشخیص ویروس کرونا در افراد، از وزارت صحت عامه افغانستان می‌خواهد که برای برطرفی نیازمندی لابراتوار تشخیصی کرونای این ولایت، هرچه زودتر اقدام کند.

هم اکنون در هرات روزانه تا مرز ۷۰ نمونه کار تشخیص کرونا انجام می‌شود. با این وصف همواره شکایت‌هایی از کمبود رسیده‌گی به مردم در این بخش دیده شده است. بنا بر گزارش‌ها، بسیاری از افراد پس از یکی دو روز سرگردانی در شفاخانه کووید-۱۹ و بخش انتانی شفاخانه مرکزی هرات، موفق به دادن نمونه برای آزمایش نمی‌شوند. ازدحام مردم با گذشت هر روز بیش‌تر شده و سبب نگرانی کارمندان صحی شده است. اگر‌چه پیش از این گفته شده بود که قرار است ظرفیت کاری آزمایشگاه تشخیصی کرونای هرات روزانه تا مرز ۵۰۰ نفر افزایش یابد، اما هنوز خبری از آن نیست.

پاسخ صحت عامه/بهداشت هرات
محمد‌رفیق شیرزی، سخنگوی ریاست صحت عامه هرات، در گفت‌وگو با خبرگزاری می‌گوید که ادعای مرگ برخی افراد به دلیل کرونا‌ویروس قابل قبول نیست. به گفته وی، زمانی یک مورد مرگ‌ می‌تواند مثبت باشد که تمام آزمایش‌های صحی مرتبط با ویروس کرونا از فرد گرفته شده باشد.

به گفته وی، ویروس کرونا هنوز برای مردم و کارمندان صحی به طور کامل شناخته شده نیست. او می‌گوید که حتا نتیجه آزمایش برخی کارمندان صحی که مثبت آمده، علایم مشخص کرونا را ندارند و به همین دلیل تفکیک فرد سالم از فرد غیر سالم به آسانی ممکن نیست.

آقای شیرزی هم‌چنان گفت که برخی مواد مورد نیاز برای انجام آزمایش کرونا در هرات کم است، اما گفت‌وگوها با مسوولان مرکز کشور برای برطرفی نیازمندی‌های این ریاست جریان دارد.

پیش از این عبدالحکیم تمنا، رییس صحت عامه هرات، در نشستی خبری به رسانه‌ها گفته بود که میزان موارد مثبت به کرونا در این ولایت بیش‌تر از حدی است که تصور می‌شود. آقای تمنا گفته بود که مردم بنا بر ناباوری بر توان کادر پزشکی و باورهای خرافی، علایم این بیماری را جدی نمی‌گیرند و همین امر سبب می‌شود که به مرور زمان سرعت گردش اجتماعی ویروس کرونا در هرات روند صعودی بگیرد.

با تمام این‌ها آگاهان صحی تاکید می‌کنند که شرایط کنونی می‌طلبد که مردم و نهادهای مسوول دولتی به شمول ریاست صحت عامه، شهرداری و اداره‌های درگیر دولتی در مبارزه با ویروس کرونا در همکاری مشترک علیه این ویروس بسیج شوند. آنان هم‌چنان هشدار می‌دهند که کم‌توجهی مردم و دولت نسبت به ویروس کرونا باعث گسترش بیش‌تر آن در جامعه شده و دیر یا زود هرات و افغانستان را به زانو در می‌آورد.